चन्द्रा थापा मगर रुपन्देही जिल्ला तिलोत्तमा १ शंकरनगरको विश्व सख शान्ति बौद्ध विहार बौद्धिष्ट धर्मालम्बीहरुका लागि एउटा छुट्टै पहिचान बनिसकेको छ । शान्तिको प्रतिक मानिने बौद्धको विहारमा पहिलो पल्ट पाइला टेक्ने जो कोहीले पनि आनन्दको अनुभुति गरेका हुन्छन । बाहिरबाट देखिएको र सोचेको वा सुनेको भन्दा नितान्त नौलो र पृथक रुपले आनन्द र शान्ति महसुस गर्न सकिन्छ योे विहारमा । जता हे¥यो उतै विशाल जंगल र हरियो बोट विरुवा यसैको विचमा भन्टे ज्यूहरु ध्यान बस्ने  ६ वटा कुुटी यसै पनि स्वर्गको अनुभुति गर्न सकिने यो बौद्धको विहारमा बर्मा थाइल्याण्ड लगायत अन्य देशबाट आउने भिक्षुहरुलाई साच्चिकै आनन्दित तुल्याउँछ ।

२०५३ सालमा शंकरनगरको सामुदायिक वनमा स्थापना गरिएको यो बौद्ध विहारमा वर्मा, थाइल्याण्डबाट ल्याइएको बुद्धको मूर्तिहरु राखिएको छ । विहारमा विभिन्न ठाउँबाट आउने बौद्ध धर्मालम्बीहरुको लागि सिविर राख्ने भवनहरु निर्माण भएका छन् साथै धम्मा हलका भवनहरु पनि निर्माण गरिएको छ । नियमितरुपले भन्टेज्यूहरु र गुरुआमाहरु ध्यान बस्ने कुटीहरु निर्माण भएका छन् यी सबै दानवीर दाताहरुले दान गरेर  बनाइएको हो । विहारमा अहिले ३ वटा कुटीहरु निर्माण हुदैछ त्यस मध्ये २ वटा गुरुआमाहरुले आफ्नै लगानीमा निर्माण गरेका छन् भने एउटा रिसेप्सन कुटी सस्थापक पूर्व अध्यक्ष बलबहादुुर गुरुङले पनि आफ्नै लगानीमा  निर्माण गर्दैछन् । यसरी विहारमा विभिन्न ठाउँबाट प्रवचन, ध्यान सिविर बस्न आउँदा गुरुहरुको प्रवचन सुनेर स्वतः स्फुर्ट रुपमा दान दाताहरुले विहारलाई सहयोग गरेका हुन्छन् । विहारमा के कुराको आवश्यकता छ ती आवश्यकतालाई मध्यनजर गरी भवन र कुटीहरु पनि दानवीर दाताहरुले नै निर्माण गरिदिएको कुरा अध्यक्ष चन्द्र बहादुर श्रीषले जानकारी दिए । यो विहारलाई यहाँको स्थानीय सरकारले आजसम्म ५ लाख रुपैयाँ मात्र सहयोग गरेको छ भने अन्य सहयोगहरु बर्मा लगायत बाहिरी जिल्लाहरुबाट आउने भएकोले विहार सञ्चालन गर्न केही सहज भएकोे अध्यक्ष लगायत विहारका उपाध्यक्ष खेम गरुङले बताए । अहिले विहारमा नियमितरुपले ध्यान बस्ने ३ जना भन्टे ज्यू र ३ जना गुरुआमाहरु रहेका छन् । विहारमा दैनिक पाठ पुजा लगायत बेला बेला बर्काबास तथा ध्यान शिविर भइरहने गर्छन् ।

१२ विघा क्षेत्रफलमा फैलिएको यो सामुदायिक वनको जग्गा विहारका लागि आवश्यक क्षेत्रफल छुट्याएर त्यसको डी.पी.आर. गर्न अझै बाँकी छ । बौद्ध विहार स्थापना भएदेखि दुई दशक भन्दा बढी अध्यक्ष रहदै आएका शंकरनगर १ निवासी बलबहादुर गुरुङले विहारलाई ठुलो योगदान पु¥याउँदै आएका थिए भने अहिले  शंकरनगर १ निवासी चन्द्र बहादुर  श्रीष मगर विहारको अध्यक्ष रहदै आएका छन् । विहारमा  थुप्रै विकास निर्माणका कामहरु पुर्व अध्यक्ष बलबहादुर गरुङको कार्यकालमा  भए पनि  अझै धेरै कामहरु गर्न बाँकी  रहेकोले अबका दिनहरुमा आवास गृह निर्माण गर्ने , पार्किङ स्थल बनाउँने विहारको क्षेत्रफल छुट्याएर कम्पाउण्ड लगाउने लगायत थुप्रै कामहरु आफ्नो कार्ययोजनामा पुरा गर्ने सोँच  अध्यक्ष श्रीषले बताएका छन् ।  यो विहार शंकरनगर बौद्धिष्ट धर्मालम्बीहरुको लागि मात्र होइन यो एउटा तिलोत्तमा नगरपालिको गौरव,शान र पहिचान पनि होे । यद्यपी यो बौद्ध विहारलाई स्थानीय सरकारले संरक्षण गरि विकास निर्माणमा टेवा पु¥याउँनु पर्ने जरुरी देखिन्छ ।

 चन्द्रा थापा मगर

पाल्पा जिल्ला वगनासकाली गाउँपालिकाको यम्घामा पर्ने दाङ्गसिंघा गाउँ अति मनोरम दृश्यले भरिपूर्ण छ ।  यो गाउँमा घुम्न आउने जो कोही व्यक्तिको पनि मन लोभिनु स्वभाविकै हो ।  पाल्पामा विभिन्न पर्यटकीय सम्भावना बोकेको ठाउँ र थुप्रै पर्यटकीय स्थलहरु भएकोले मैले कपीमा कोरेर परिचित गराइरहनु पर्दैन जिल्लाको नामै काफी छ र  पाल्पा आफैमा प्रसिद्ध एवम् परिचित जिल्ला हो । त्यसकारण मैले पाल्पा वगनासकाली वडा न.६ को दाङ्गसिंघा गाउँलाई मात्र समेटी कपीको पानामा  उतार्ने प्रयास गरेको छु । तानसेनको बर्तुङबाट चिलाङदी हँुदै मोटर बाटोको उकालो लागेपछि गोपालदी,बराङदी ,लिधिनडाँडा, चापपानी, गेजा, दरुंगाडाँडा,चुनरडाँडा हँुदै दाङ्गसिंघा गाउँ पुगिन्छ । यो गाँउमा थोरै पक्कीबाटो भए पनि धेरै कच्ची बाटाहरु रहेका छन् । त्यहाँ लगभग ६०/६५ घर धुरी भएकोले ९५ प्रतिशत मगरहरुको बाहुल्यता रहेको बस्ती हो । त्यहाँका  बालबालिकाहरुले पढ्ने कक्षा ४ सम्मको कानुङ प्राथमिक विद्यालय रहेको हुनाले विद्यालयमा अध्यापन गराउने ४ जना शिक्षिका मध्ये प्रधानध्यापक पनि शिक्षिका लिला बराल मगर नै रहेकी छिन् । यो गाउँका अधिकांश मगरहरु मगरभाषा  बोल्नेहुँदा  त्यहाँको वनपाखा बस्तीहरुको नाम पनि मगरभाषा मै रहेको पाइन्छ जस्तैः चिलाङदी, बराङदी, लिधिन डाँडा, गेजा, दरुंगाडाँडा, दाङ्गसिंघा जस्ता थुप्रै ठाउँको नाम लगायत स्कुुलको नाम पनि कानुङ  प्रा.वि. नै रहेको छ ।  त्यो गाउँको  व्यक्तिहरुको मुख्य पेशा कृषि नै भएकोले उत्पादन मकै, कोदो, फापर, पिँडालु, बेसार लगायत विशेष गरी अदुवा खेतीबाट बढी आम्दानी गरेको पाइन्छ ।  त्यहाँका किसानहरु मिलेर बर्षेनी लगभग ८/१० लाखको अदुवा विक्री गर्ने गरेको स्थानीय बासिन्दा एवम् शिक्षक खिम बहादुर कवँरले बताए । 

दाङ्गसिंघा गाउँमा पुरानो पुस्ताका दुई चार जना व्यक्तिहरु भारतीय सेनामा लाहुरे  थिए भने अहिलेका युवाहरु बैदेशिक रोजगारीमा गएका छन् । २०४२  साल तिर केही प्रोजेक्टहरुले खानेपानीको व्यवस्था गरिदिए पनि सफल हुन सकेन त्यसकारण ५४/५५ साल तिर फिनल्याण्ड प्रोजेक्टबाट खानेपानी ल्याए पनि त्यहाँका नागरिकहरुलाई पानीको समस्या अहिले पनि ज्यूँका त्यूँ छ । अरु गाउँमा एकघर एक धारा छ भने त्यहाँका  गाउँलेहरु एक घर एक गाग्रो पानी पालैपालो भर्ने गर्दछन् ।  त्यहाँका स्थानीय शिक्षक खिम बहादुर कवँरले खानेपानीको लागि उपभोत्ता समितिको अध्यक्षसँग कुुरा गर्दै आएकोले पानीको समस्या समाधान भयो भने दाङ्गसिंघा गाउँमा होमस्टे सञ्चालन गर्ने सोँच बनाएका छन् । गाउँदेखि माथि डाँडामा समथर परेको भाग छ त्यहाँ कालीगण्डकीबाट ल्याउँन लागिएको  पानी ट्याङ्की, नेपाल टेलिकमको टावर राखिएको रहेछ । त्यहाँबाट  चारै तर्फ विभिन्न जिल्लाहरु र हिमालका मनोरम दृश्यहरु सजिलै नियाल्न सकिन्छ । जस्तै पाल्पा जिल्लाको विभिन्न भाग, गुल्मी, पर्वत, स्याङजाको प्रकृतिसँग  रमाउँँँन र प्रकृतिलाई नजिकबाट नियाल्न चाहाने पर्यटहरुका लागि दाङ्गसिंघा गाउँ निकै उत्कृष्ट मानिन्छ । योे जिल्लाको विभिन्न ठाउँहरु ऐतिहासिक, धार्मिक, सांस्कृतिक तथा प्राकृतिक सम्पदाले आफैमा भरिपूर्ण छ ।  पाल्पाको विभिन्न ठाउँमा घुम्न  आउने पर्यटकहरुलाई दाङ्गसिंघा गाउँमा पनि पर्यटकको रुपमा भिœयाउँन सकियो भने त्यहाँका नागरिकहरुको जीवनस्तरमा आर्थिक उन्नतीले ठूलो टेवा पुग्न सक्ने स्थानीयवासीहरुको एकमत रहेकोछ । गाउँमा होमस्टे सञ्चालन गरेर आफ्नै गाउँमा उत्पादन भएका खाद्य तथा अन्य वस्तुहरुलाई प्रयोगमा ल्याई गाउँमै खपत गर्ने सोँच लिएका छन् शिक्षक खिम बहादुर कवँरले । कृषिमा आधारित गाउँलेहरुलाई कृषि एवम् सास्कृतिक पर्यटनसँग जोडेर माथि उठाउँन सकिने कुरा पनि कवँरले जानकारी दिए ।  होमस्टेमा आउँने पर्यटकहरुका लागि कालीगण्डकीबाट पानी ल्याइ सुइमिङपुल र बोटिङ्गको व्यवस्था गर्नुका साथै पाल्पा जिल्लाको विभिन्न पर्यटकीय स्थलहरु रानीमहल, कालीगण्डकी पावर हाउस,आलमदेवी लगायत यस्ता थुप्रै पर्यटकीय स्थलहरुका लागि टुर प्याकेजमा लाने सोँच शिक्षक खिम बहादुर कवँरले गरेका छन् । मगर मौलिक संस्कृति तथा सम्पदाले उत्कृष्ट मानिने पाल्पा जिल्लामा स्वदेशी तथा विदेशी पर्यटकीयहरुको आगमन गराउन सकियो भने यो दाङ्गसिंघा गाउँले समृद्धिमा फड्को मार्न सक्ने सम्भावना  रहेको देखिन्छ ।   

एजेन्सी । भारतीय फिल्म तथा संगीत उद्योगका चर्चित जोडी साजित–वाजिदका एक मुख्य पात्र अर्थात चर्चित संगीतकार वाजिद खानको गएराती निधन भएको छ । खानको पारिवारिक श्रोतले उनको निधन भएको पुष्टि गरेको हो ।

त्यसैगरी गायक सोनु निगमले पनि आफ्नो फेसबुकमा संगीतकार खानको निधन भएको उल्लेख गरेका छन । स्वर्गीय खानको पारिवारिक श्रोतले बताए अनुसार उनी मृगौला पीडित थिए र दुई बर्षअघि उनको मृगौला प्रत्यारोपण गरिएको थियो ।

घाँटीमा ईन्फेक्सन भएका कारण मुम्बइको चेम्बुरस्थित सुराना अस्पतालमा भर्ना भएका खानको खानको परिक्षण गर्दा कोरोना संक्रमण भएको पुष्टि भएको थियो । सन १९८१ मार्च १० मा जन्मेका खानको ताजा गीत ‘भाई–भाई ’एक साता अघि रिलिज भएको थियो ।

यो गीत नायक सलमान खानसंगको सहकार्यमा निर्माण गरिएको भारतीय सञ्चार माध्यमले जनाएका छन । वाजिद खान आफना दाई साजिद खानसंग मिलेर संगीत सृजनाको काम गर्दै आएका थिए ।

साजिद–वाजिदको जोडीले सन १०९८ मा सलमान खान अभिनित सुपरहिट फिल्म ‘मैन प्यार किया’ मा संगीत दिएको थियो । यो जोडीले अहिलेसम्म ९ बर्षसम्म निरन्तर संगै काम गर्ने क्रममा १६ फिल्म हिट भएका छन ।

 एजेन्सी  |  १ घण्टा अघि चैत ११, २०७६ एजेन्सी : चीनमा वुहान सहरमा कोरोना भाइरस नियन्त्रणमा आइसकेको अवस्थामा अर्को भाइरस देखिएको छ।  यसअघि पनि देखिएको हन्ता भाइरस चीनमा फेरि देखिएको हो। यो भाइरसका सोमबार चीनमा एकजनाको मृत्यु भएको छ।

विश्वभर कोरोना भाइरसको संक्रमण फैलिरहेको बेला चीनमा केही वर्षअघि पनि देखिएको यो भाइरस देखा परेको चीन सरकारको मुखपत्र ग्लोबल टाइम्सलाई उद्धृत गर्दै अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन्। काम सकेर सान्डोग प्रान्त फर्किरहेका एक व्यक्तिमा यसखाले भाइरस संक्रमण रहेको फेला परेको अन्तराष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन्। ती व्यक्ति सवार गाडीमा रहेका अन्य ३२ जनाकोसमेत चेकजाँच गरिएको छ।  भारतमा पहिल्यै हन्ता भाइरस देखा परिसकेको थियो। सन् २००८ मा भारतको तमिलनाडुमा यस भाइरसका रोगीहरुको पहिचान भएको थियो। त्यस समय यसबाट २८ जना संक्रमित भएका थिए।

खासगरी सर्प र मुसा शिकार गर्ने व्यक्तिमा यस प्रकारको संक्रमण पाइएको थियो। सन् २०१६ मा १२ वर्षीय एक बालकको यस रोगबाट मुम्बईमा निधन भएको थियो।